نقش کامفار در محاسبات طرح های توجیهی فنی اقتصادی

نرم افزار کامفار، نرم افزار محاسباتی طرح‌های توجیهی است. نرم افزاری کاربردی که توسط سازمان توسعه صنعتي سازمان ملل متحد يونيدو برای محاسبات طرح تهیه شده و تا سه نسخه آپدیت شده است. 

کلمه COMFAR اختصار عبارت انگلیسی COmputer Model for Feasibility Analysis and Reporting «مدل کامپیوتری برای آنالیز امکان سنجی و گزارش گیری» می‎باشد. این برنامه توسط واحد ارزیابی اقتصادی بخش عملیات یونیدو در سال 1979 در نیویورک تهیه و تدوین شده است. مدل اصلی این برنامه با استفاده از زبانهای برنامه نویسی پاسکال و C که قریب به 50.000 خط (معدل یک کتاب 2500 صفحه‎ ای) می‎شود توسط یک تیم 7 نفره در مدت یک سال و نیم طراحی شده است.
در تهیه این برنامه کامپیوتری از تجربیات بیش از 30 کمیته ازریابی اقتصادی کشورهای مختلف بهره گرفته شده است و پس از طی 3 سال دوران آزمایشی؛ و رفع اشکالات؛ برای اولین بار در سال 1983 به بازار عرضه گردیده است. هزینه تهیه این برنامه بالغ بر یک و نیم میلیون دلار بوده و هم اکنون بیش از نیم میلیون نسخه از آن در سراسر جهان و به 15 زبان (از جمله انگلیسی؛ فرانسوی؛ آلمانی؛ چینی؛ هلندی؛ ایتالیایی؛ عربی؛ روسی؛ پرتغالی؛ اسپانیایی و ...) در حال بهره ‎برداری می‎باشد. طرح توجیهی


نسخه اول COMFAR سال 1983 و نسخه 1.1 آن در نوامبر 1984 به بازار عرضه شد و به دلیل استقبال از آن؛ نسخه 2 و 2،1 آن در سال‎های 1986 و 1989 ارائه گردید. رم افزار کامفار در طی سالهای مختلف برحسب نیاز تغییراتی یافته و رفته رفته تکمیل تر شده و براساس آن Version های گوناگونی از این نرم افزار ارائه شده که نسخه نهایی آن در سال 2008 میلادی Version 3.1 می باشد. بعنوان مثال در نسخه های ابتدایی نرم افزار مسائل مربوط به هزینه های اجتماعی آلاینده ها (Carbon Credits) که از نقطه نظر زیست محیطی بسیار حائز اهمیت است در این نرم افزار لحاظ نشده بود. همچنین زبان محاوره ای (Visual Interface) نسخه های ابتدایی تعداد زبان های محدودی را پشتیبانی می نمود ولی در حال حاضر تعداد زبان هایی که توسط این نرم افزار پشتیبانی می گردد افزایش یافته که از آن جمله می توان به زبان فارسی اشاره نمود. در حال حاضر Version 3.1 نرم افزار کامفار دارای زبان محاوره ای فارسی نیز می باشد این در حالی است که Version 2.2b این نرم افزار فاقد زبان محاوره ای فارسی بوده است.
سازمان توسعه صنعتی سازمان ملل متحد نرم افزار کامفار را در سه نوع مختلف به بازار ارائه نموده تا کاربران بسته به نیاز خود از نوع مورد نظر بهره ببرند. این سه نوع عبارتند از:

نوع اول: COMFAR III Expert
نوع اول کلیه مدول ها و محاسبات مالی و اقتصادی را شامل می شود و به نحوی می توان گفت که نوع کامل نرم افزار است. کلیه کاربران برای تهیه گزارشات مالی و اقتصادی خود در کلیه صنایع و زمینه ها می توانند از این نوع کامفار بهره ببرند. کامل بودن این نوع کامفار به حدی است که هیچگونه محدودیتی برای کاربر از لحاظ وارد نمودن اطلاعات و گزارش گیری بوجود نخواهد آمد.


نوع دوم: COMFAR III Business Planner
نوع دوم نرم افزار کامفار کلیه مدول ها و محاسبات مالی را که در نوع اول می باشد شامل می گردد اما فاقد محاسبات اقتصادی است. بنابراین استفاده از آن برای کاربرانی توصیه می گردد که صرفا به مباحث مالی علاقه دارند و بررسی ابعاد مختلف طرح از لحاظ اقتصادی برای آنان اهمیت چندانی ندارد. مباحث مالی برای شرکت های خصوصی در درجه اول اهمیت قرار دارد و این درحالی است که شرکت های دولتی و در حالت کلی دولت مباحث اقتصادی نظیر صرفه جویی ارزی، ارزش افزوده، شاخص اشتغالزایی و غیره را که هدف از آن صرفا نفع شخصی نیست و نفع جامعه و کشور لحاظ شده، مد نظر قرار می دهد.

نوع سوم: COMFAR III Mini Expert
این نوع نرم افزار کامفار مشابه نوع دوم است اما با این تفاوت که امکانات آن محدود تر از نوع دوم می باشد. در نوع اول و دوم کامفار امکان ایجاد تغییراتی در گره ها و بخش های مختلف نرم افزار مانند ایجاد و تغییر نام برخی گره ها وجود دارد، اما این امکان در COMFAR III Mini Expert وجود ندارد.
در بحث تهیه گزارشات توجیهی مواردی مطرح می شود که در آن سهامدار و یا همان صاحب سرمایه در خصوص یک طرحی نیاز به یک گزارش اولیه و مختصر و یا باصطلاح Business Plan دارد که در مراحل اولیه بررسی یک طرح بزرگ مشخص نماید که آیا طرح توجیه مالی دارد و یا خیر، و آیا انجام ادامه مطالعات و تکمیل نمودن آن توصیه می شود و یا خیر.
در اینگونه موارد استفاده از این نوع کامفار که اطلاعات محدودتری را نسبت به نوع اول و دوم از کاربر طلب می نماید، توصیه می گردد. لازم به ذکر است که فایل تهیه شده در این نوع کامفار قابل انتقال به نوع اول و دوم می باشد. این بدان معنی است که می توان از فایل ایجاد شده در COMFAR III Mini Expert بعنوان اطلاعات اولیه جهت تهیه فایل کامل در دو نوع دیگر کامفار بهره برد.
در كشور ما ايران در طي سالهاي گذشته بسياري از بانك ها، شركت هاي دولتي و خصوصي، سازمان ها، كارخانجات در كليه صنايع و ساير ارگان ها، جهت ارزيابي و تجزيه و تحليل مالي و اقتصادي طرح های پیشنهادی خود از فرمول ها، روش هاي اقتصاد مهندسي و جداول مربوطه استفاده مي نمودند كه اين روش داراي دو عيب بزرگ بوده است.
منبع:etarh