نحوه ارزيابي طرح‌های توجيهي فنی - اقتصادی طرح‌ها در سيستم بانكي

سيستم بانكي به عنوان نهاد مالي و متولي سياست پولي كشور از طريق جذب پس‌اندازها (تجهيز منابع) و اعطاي اعتبار(تخصيص منابع) صندوق توسعه ملي مي‌تواند رشد اقتصادي و فرآيند توسعه بخش‌هاي مختلف اقتصادي از جمله صنعت، كشاورزي و خدمات را به سرانجام رساند. از آن جا كه قسمت بزرگي دارائي‌هاي بانك‌ها را تسهيلات اعطائي به مشتريان تشكيل مي‌دهد، دقت در نحوه تخصيص بهينه منابع و استفاده از معيارهاي مناسب براي بررسي و ارزيابي دقيق طرح‌هاي متقاضيان درخواست کننده تسهيلات، از عواملي است كه همواره براي مديران بانكي از اهميت به سزايي برخوردار است. به همين دليل كارشناسان و مديران بانك‌ها براي جلوگيري از مشکلات ناشي از عدم وصول مطالبات خود از مشتريان و مديريت بهينه منابع و مصارف بايد از معيارهاي ارزيابي براي بررسي طرح‌هاي توسعه‌اي استفاده كرده و بتوانند تصوير نسبتاً شفافي از وضعيت مالي آتي پروژه مورد بررسي، در اختيار مديران و تصميم‌گيران قرار دهد. از جمله مدارك مهمي كه واحدهاي اقتصادي به منظور اخذ تسهيلات بايد به بانك ارائه کنند، طرح توجيهي فني - اقتصادي است. طرح‌هاي ارائه شده به بانك از جانب متقاضي تسهيلات، در صورتي كه در بررسي‌هاي مقدماتي، هماهنگ با سياست‌هاي اعتباري بانك تشخيص داده شد، بايد توجيه‌پذيري آن از جنبه‌هاي اقتصادي، فني و مالي مورد ارزيابي دقيق قرارگيرد. چنانچه نتيجه اين بررسي‌ها حاكي از بازدهي مناسب طرح و بازگشت به موقع منابع بانك در يك دوره معقولي باشد، مي‌توان تسهيلات لازم را به اين طرح اختصاص داد.


1- ارزيابي طرح‌هاي توجيهي فني – اقتصادي از نگاه بازار
ارزيابي طرح‌هاي توجيهي فني‌– اقتصادي از منظر بازار به عنوان اولين مرحله از ارزيابي يک طرح براي سرمايه‌گذاري يا اعطاي تسهيلات از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. در اين مرحله اجمالا تحليل اقتصادي طرح و بررسي مواردي از جمله قيمت مواد اوليه و برآورد ارزش افزوده طرح، روند عرضه و تقاضا در آينده و ... مورد بررسي قرار مي‌گيرد. بدين منظور ابتدا اطلاعات آماري، از وضعيت توليد و واردات جمع‌آوري شده و سپس از اين طريق به بررسي بازار، پيش‌بيني روند آتي آن و تعيين هدف‌هاي توليدي طرح توجيهي پرداخته مي‌شود.
اهم مواردي كه در بررسي اقتصادي طرح توجيهي فني - اقتصادي مورد توجه است عبارتند از:
آشنايي با محصول و بررسي کاربردهاي آن
روش توليد محصول مورد بررسي
بررسي بازار محصول از طريق وضعيت عرضه و تقاضاي آن در گذشته، حال و پيش‌بيني آينده
مواد اوليه مورد نياز از لحاظ قيمت و نحوه تأمين آنها
ميزان اشتغال، ميزان وابستگي، ارزش افزوده، ايجاد درآمد ارزي، صرفه جويي ارزي و غيره
محل اجراي پروژه از نظر دسترسي به مواد اوليه و همچنين بازار فروش محصول آن
در حال حاضر در تهيه گزارشات اقتصادي توسط مشاوران و کارشناسان طرح توجيهي، بيشترين توجه به وضعيت بازار محصول و چگونگي تأمين مواد اوليه مورد نياز معطوف شده و اين مسئله به نحو محسوسي ساير موارد مهم را تحت‌الشعاع قرار داده است که روش بررسي نيز به طور خلاصه به اين صورت است كه با مراجعه به مراكز آمار و اداره اطلاعات و آمار وزارتخانه‌هاي ذيربط و آمار و اطلاعات گمرک، اطلاعات واحدهاي فعال و داراي مجوز تأسيس را كسب نموده، سپس با توجه به نوع محصول و پيشرفت فيزيكي واحدهاي داراي مجوز، تأمين عرضه آتي محصول برآورد مي‌شود. در ارزيابي بازار يک طرح توجيهي تاثير سوابق سرمايه‌گذار بر فروش آتي بايد مورد توجه قرار گيرد.
براي پيش‌بيني تقاضا نيز از روش‌هاي مختلفي مي‌توان استفاده كرد كه معمول‌ترين آنها تعميم روند گذشته به آينده، روش رگرسيون خطي، ميانگين متحرك و مصرف سرانه است.
پس از تهيه و تدوين مجموعه‌اي از اطلاعات كمي و كيفي در قالب مطالب و جداول آماري به تجزيه و تحليل و نهايتاً نتيجه‌گيري در خصوص وجود و يا عدم توجيه‌پذيري طرح از نظر بازار محصول پرداخته مي‌شود.
منبع: etarh