روش‎ها‎ی مختلف پیش‌بینی تقاضای محصول در طرح توجیهی طی سال‌های آتی

1-روش تداوم روند قبلی
با فرض این که روند تغییر پارامتر مورد نظر در آینده، مشابه روند سال‌های قبل است، از رشد متوسط سال‌های گذشته به منظور پیش‌بینی میزان پارامتر استفاده‎ می‎‎گردد. مزیت اصلی این روش سهولت استفاده از آن است. لازم به ذکر است که در بسیاری از موارد، استناد صرف به روند سال‌های قبل می‌تواند گمراه کننده باشد چرا که تغییرات و تحولات تکنولوژیکی، فرهنگی و سلیقه‌ای و تحولات جمعیتی در روند تغییر پارامتر مؤثر‎ خواهد بود.
2- روش مصرف سرانه
این روش در طرح توجیهی که به منظور پیش‌بینی تقاضای محصول در سال‌های آینده مورد استفاده قرار‎ می‎‎گیرد، متوسط نرخ رشد مصرف سرانه در سال‌های گذشته را محاسبه می‌کند. پیش‌بینی تقاضا با توجه به متوسط نرخ رشد سرانه و نرخ رشد جمعیت محاسبه‎ می‎‎شود.
3-روش ضریب مصرف
این روش پیش‌بینی تقاضا برای کالاهای واسطه‌ای که از آنها برای تولید کالای دیگر استفاده می‌شود به‌طوری که با در اختیار داشتن ضریب مصرف محصول و پیش‌بینی تولید کالایی، می‌توان به تقاضای محصول مورد بررسی طرح توجیهی دست پیدا کرد. این روش در مواردی که تعیین ضریب مصرف محصول و پیش‌بینی تولید کالای مصرف‌کننده محصول در سال‌های آینده امکان‌پذیر باشد، مناسب است.
4-فرایند مارکو
این روش با استفاده از نظرسنجی، برای کالاهای جدید یا نوع خاصی از کالاهای موجود که نیازمند بررسی رفتار مصرف‌کنندگان محصول طرح توجیهی اعم از افراد یا گروه‌های درآمدی و یا صنایع مصرف‌کننده محصول واسطه‌ای است، مورد استفاده قرار‎ می‎‎گیرد که در آن از طریق پرسشنامه، مطالعه میدانی و یا مصاحبه، نظر‌سنجی پیرامون تقاضای کالای مورد نظر صورت‎ می‎‎گیرد.

5- روش روند متغیر
روش روند متغیر به دلیل تحول شرایط اقتصادی و اجتماعی و همچنین تحول الگوهای مصرفی ناشی از آنها، روند تغییرات مصرف یک کالای معین برحسب مورد در ارتباط با تغییر درآمد ملی و یا هر یک از اجزای تشکیل‌دهنده آن از قبیل سرمایه‌گذاری ملی مصرف ملی و یا اعتبارات خاص برنامه‌ای و بودجه خانوار را مورد بررسی قرار‎ می‎‎دهد.
این روش در نگارش طرح توجیهی برای بررسی ارتباط و مقایسه بین روند مصرف محصول، از رابطه همبستگی استفاده‎ می‎‎کند. از آنجا که در روش تناسب ساده، میزان روند تغییرات مصرف کالا و روند تغییر پارامتر انتخابی در دوره گذشته معلوم است لذا میزان روند تغییرات مصرف کالا در آینده برآورد خواهد شد. عدد بدست آمده برای پیش بینی میزان تقاضای محصول در آینده استفاده می‌شود.
پس از تعیین میزان عرضه محصول طرح توجیهی که برابر تولید به اضافه واردات است بررسی آمار و ارقام مربوط به شرکت‌ها و یا جمعیت مصرف کننده محصول مورد نظر ضروریست زیرا از مقایسه میزان عرضه و تقاضای محصول، میزان بازار مصرف محصول تولیدی مشخص‎ می‎‎شود و چنانچه بازار داخل اشباء شده باشد، بیانگر تعداد زیاد شرکت‎ها‎ی مشابه و یا عدم وجود بازار مصرف داخلی می‌باشد. اگر با اشباء بازارجهانی و وجود رقبای بین‌المللی متعدد مواجه شود، راه حل تولید محصول با کیفیت بسیار بالا و قیمت پایین و انجام فعالیت‎ها‎ی بازرگانی و تبلیغاتی در سطحی وسیع‎ است.
منبع: etarh