بررسی ماشین‌آلات در فرآیند تهیه طرح توجیهی فنی اقتصادی

بانک‌ها و نهادهاي ارزيابي طرح‌ها، طرح‌هاي توجيهي فني اقتصادي را از بعد فني بررسي و ارزيابي مي‌کنند. در بخش مطالعات فني بررسي تکنولوژي، فرآيند توليد، ميزان ضايعات، دسترسي به مواد اوليه، مصرف انرژي و ماشين‌آلات توليد بررسي مي‌شود.
ماشين‌آلات توليد در فرآيند بررسي فني طرح توجيهي فني اقتصادي از اهميت ويژه‌اي برخوردار است چرا که بقيه موارد ذکر شده در عمل به ماشين‌آلات و مقايسه ماشين‌آلات گره خورده است از اين رو نکاتي در باب بررسي ماشين‌آلات در فرآيند ارزيابي طرح‌هاي توجيهي فني اقتصادي ارائه مي‌گردد.
عمده‌ترين بخش يک طرح توليدي، انتخاب ماشين‌آلات با توجه به نوع صنعت و خصوصيات آن، فن‌آوري ساخت، ظرفيت توليد و خريد و نصب و راه‌اندازي آنها است. بطور معمول خريد ماشين‌آلات از طريق اخذ پروفرما و پيشنهاد قيمت همراه با بررسي دقيق موارد فني و ساخت انجام مي‌شود.

متناسب با نوع طرح موارد زير مد نظر قرار مي‌گيرند:
-نام، نوع و مدل کليه ماشين‌آلات
-ظرفيت هر يك از آنها
-کشور سازنده، کارخانه سازنده
- بررسي توانمندي ساخت، خدمات مهندسي و فني سازندگان يا فروشندگان، امکان ساخت در داخل کشور و ارائه سابقه سازنده
يا سازندگان در اين زمينه
-چنانچه سازندگان يا فروشندگان ماشين‌آلات توليدي متعدد باشند بايستي مسئوليت هر يک از سازندگان يا فروشندگان سازنده يا فروشنده‌اي که مسئوليت کل کار را بر عهده دارد بررسي شود و توسط ساير سازندگان يا فروشندگان تأييد گردد.
- خدمات پس از فروش سازندگان و فروشندگان مانند تأمين قطعات يدکي
-بررسي کامل بودن خط توليد، توازن و هماهنگي واحدهاي مختلف از نظر انتخاب ظرفيت سيستم توليد، ترکيب محصول و انتخاب ماشين‌آلات و....
-محل نصب ماشين‌آلات در سالن توليد (لي‌اوت ماشين‌آلات)
- سابقه کار اين نوع ماشين‌آلات در واحدهاي مشابه
-ارائه حداقل دو پروفرماي مقايسه‌اي با مشخصات فني يکسان با پروفرماي اصلي
-دلايل انتخاب ماشين‌آلات مورد نظر
-ذکر نام، آدرس پستي، آدرس وب سايت و پست الکترونيکي نمايندگان فروشنده ماشين‌آلات در پروفرماي اصلي و پروفرماي مقايسه‌اي، در ايران
-تحليل ماهيت فروشنده ماشين يا ماشين‌آلات در مقام سازنده، تامين‌كننده و يا واسطه خريد

علاوه بر تعيين هزينه ماشين‌‌آلات برآورد هزينه‌هاي زير به تفكيك ريالي و ارزي نيز ضروري است:
- هزينه دانش فني(Know How)
-هزينه خدمات مهندسي اعم از پايه و تفصيلي
-آموزش
-قطعات يدكي مورد نياز
-حمل و نقل (داخلي و خارجي)
-بيمه حمل داخلي و خارجي
-كليه هزينه‌هاي گمركي با ذكر شماره تعرفه و ميزان درصد حقوق گمركي و سود بازرگاني
-ترخيص
-انبارداري
-نصب تست، راه‌اندازي و نظارت بر نصب
-گارانتي
نکته: پرداخت هرگونه پيش پرداخت بابت خريدهاي خارجي قبل از گشايش اعتبار، از نظربانک غير قابل قبول است.
نكته: لازم به توضيح است كه تفكيك ماشين‌آلات ساخت داخل و خارج بر سهولت ارائه مطالب فوق خواهد افزود.

شرايط پروفرماي مورد قبول بانک:
1- پروفرما از سازندگان اصلي ماشين‌آلات اخذ شده باشد و نو بودن آنها مورد تأييد قرار گيرد. در صورتي‌که پروفرماي ارائه شده از شركت خارجي باشد و از نمايندگي رسمي سازندة اصلي دريافت گرديده است، اسناد معتبر مبني بر تأييد نمايندگي اخذ گردد.
2-در صورتي‌که پروفرماي ارائه شده به منظور خريد يک خط توليد به صورت يکجا و از يک منبع واحد ( Traderيا Supplier) مي‌باشد، رزومه، گردش مالي سالانه و سوابق اجرايي در داخل و خارج از ايران در طرح‌هاي مشابه آن منبع (تأمين کننده ماشين‌آلات) نيز اخذ گردد. در ضمن الزام است سازندة هر بخش از ماشين‌آلات مشخص شود و قيمت ماشين‌آلات خط توليد به صورت تفکيک شده معين گردد.

3-در اخذ پروفرما تا حد امکان، حداکثر زمان اعتبار ملحوظ شود.
4-درکنار پروفرماي اصلي حداقل دو پروفرما مقايسه‌اي اخذ گردد. (آدرس وب سايت و پست الکترونيک تمامي صادر کنندگان پروفرما در اسناد ارائه شده موجود باشد و کليه صفحات پروفرما داراي مهر و امضاء اصلي باشد). پروفرماهاي مقايسه اي بايد با پروفرماي اصلي رابطه هم ارزي كامل داشته باشد. يعني بايد ظرفيت، نوع محصول توليدي و نوع مواد اوليه مصرفي يكسان باشد. هر نوع اختلاف در بخش‌هاي ديگر شامل بخش تجهيزات و... بايد كاملاً مشخص شود.
5-در پــروفـرمـاهــاي ارائــه شـــده مشخصـــات فنــي کامــل تفـکيکــي کلـيـه تجـهيــــزات Technical Specification ظرفيت اسمي (درصورت امکان ظرفيت عملي)، شرايط پرداخت وجه، جزئيات زمان‌بندي ساخت، حمل، نصب و راه‌اندازي ماشين‌آلات، تعهدات طرفين همراه با توضيحات کامل (نظير شرايط و هزينه‌هاي نصب و راه‌اندازي، نحوة انتقال دانش فني، وضعيت کيفيت محصـول) و نهايتاً ضمانت‌هاي لازم (همچون ضمانت ظرفيت و کيفيت محصول توليدي) « Performance Bank Guarantee » درج گردد.مدت اين ضمانت بايد حداقل 12 ماه بعد از توليد يا 18 ماه پس از ظهر نويسي اسناد باشد
6-حتي الامکان در پروفرما پيش پرداخت در نظر گرفته نشود. در صورت وجود مي بايست بر اساس دستورالعمل بانک مرکزي انجام شده باشد. پيش پرداختهائي که قبل از گشايش اعتبار صورت پذيرد مورد قبول بانک نمي باشد.
7-تاييد مجدد LC توسط بانک انجام نمي شود.
منبع: etarh